Archive for 23/06/08
Pequeña antología política (Antonio Gramsci)
O libro é unha escolma de artigos que o revolucionario italiano publicou na prensa do seu país na época do xurdimento e medre do fascismo representado na figura de Mussolini e os seus seguidores. Gramsci desenvolveu toda a súa vida unha intensa labor xornalística en “O berro do pobo” ou o “Avante”, así como “L’Ordine Nuovo” e “La cittá futura”.
Nos seus escritos avisa sobre o control que as plutocracias fan da información e da formación da opinión pública por medio da prensa ao seu servizo, un aviso que aínda hoxe está de plena actualidade. Cada grupo de poder ao longo da historia ten empregado sempre a totalidade dos recursos ao seu alcance cara o obxectivo de conseguir a supeditación dos individuos aos seus intereses como unha forma efectiva de dominación. Gramsci advirte do perigo vendo como o fascismo está a coller forza para imporse ao pobo italiano, cos nefastos resultados que despois tivo. A figura de Gramsci proba para moita xente como dende o xornalismo poden tomarse actitudes destinadas á análise do mundo de cara a súa transformación cara mellor, isto é, de como dende o xornalismo se pode defender e aplicar o marxismo.
Francisco Cortez-Lobão Sineiro 2º Xornalismo A
Add comment Junio 23, 2008
100 artigos de Álvaro Cunqueiro (escolma de Dorinda Rivero Pedreda)
O libro é un feixe de escritos na prensa do literato de Mondoñedo autor de obras emblemáticas como Merlín e familia. Malia a contribución ás letras no noso idioma de Cunqueiro, o seu traballo na prensa cinguise ao emprego do castelán (cousa que tamén lle aconteceu a xornalistas como Ánxel Fole). Este é un dos feitos que máis se lle bota en cara.
Cunqueiro constrúe aquí artigos amenos e costumistas, cheos de lirismo, que nunca analizan temas políticos ou económicos, senón paisaxes, historias, retratos de poetas franceses, heroes italianos, anécdotas, o paso do tempo, as estacións e anacos da vida. O que consegue tecer con isto é unha permanente sensación de melancolía, fai partícipe ao lector da súa propia señardade. O escrito ten un peso autobiográfico bastante notábel, artellando un retrato das épocas que o autor viviu. Neles hai unha grande axilidade, a lingua literaria é manexada dun xeito moi habilidoso, e por veces se albiscan referencias á realidade inmediata, se ben o o normal é que Cunqueiro se perda polos seus propios vieiros interiores.
Nos seus artigos amosa unha prosa coidada e un dominio moi bo do idioma castelán, que o fixeron ser considerado no seu momento un dos grandes escritores peninsulares.
Francisco Cortez-Lobão Sineiro 2º de Xornalismo A
Add comment Junio 23, 2008
El sha o la desmesura del poder

Esta obra de Ryszard Kapuscinski no es tan sólo válida desde el punto de vista periodístico: a la hora de analizarla hay que hacerlo teniendo en cuenta su intrínseco valor histórico y sociológico. En “El Sha o la desmesura del poder” el autor presenta una radiografía de las causas y el desarrollo de la revolución que acabó con el gobierno del último sha de Persia.
Lo que más llama la atención de esta obra es la profundidad de la indagación en las causas de la revolución. Kapuscinski muestra la realidad social de las calles de Teherán, intenta transmitir al lector lo que supone vivir en un estado de miedo constante, en una ciudad en la que la policía secreta está por todas partes y se puede confiar en nadie. Además, para que el lector pueda entender los distintos pasos de la revolución, Kaspunscinski también ahonda en las particularidades del país que está analizando.
A partir del análisis de la caída del sha, Kapuscinski hace ver los desesperados intentos de mantenerse en el poder por parte de un monarca despótico que gobierna sin pensar en el pueblo y sin conocer las peculiaridades de su propio país. Este poder desmesurado puede mantenerse por un cierto tiempo gracias al miedo que se despierta en la población, pero tarde o temprano las contradicciones inherentes a este tipo de sistema harán que colapse. Así aconteció en Irán, donde Kapuscinski nos presenta de manera magistral el inicio de una revolución: un guardia manda a unos manifestantes que regresen a sus casas, pero estos superan su miedo y no lo hacen. Se produce una matanza. A los cuarenta días de duelo por los fallecidos la multitud sale de nuevo a las calles. Se produce una nueva matanza, un nuevo intento del monarca de solucionar las cosas con el único medio que conoce: el miedo. Pero cuarenta días después la multitud será aún más grande.
Marcos González Penín
Add comment Junio 23, 2008
El periodista y el asesino
“Todo periodista que no sea tan estúpido o engreído para no ver la realidad sabe que lo que hace es moralmente indefendible”. Esta es la demoledora frase con la que comienza Janet Malcolm su libro “El periodista y el asesino”, una obra que supone una crítica mordaz de la engañosa relación que se establece entre algunos periodistas y sus fuentes.
La autora analiza el proceso judicial que enfrentó a Joe McGinniss con el protagonista de su libro Fatal Vision, el condenado por triple asesinato Jeffrey McDonald. Durante las seis semanas que duró el juicio se puso de manifiesto cómo McGinniss había engañado a McDonald, haciéndole creer que iba a escribir una obra que prácticamente defendiera su inocencia, para luego sacar a la luz un libro que dejaba al condenado como un monstruo sanguinario e inhumano.
Esta situación de engaño fue defendida durante el juicio tanto por McGinnis como por otros nombres de peso como Buckley o Wambaugh, que se explayaron en la diferenciación de conceptos como “mentira” y “falsedad”, intentando justificar el uso de una ética circunstancial, que permitiría modificar los principios periodísticos fundamentales en función del contexto concreto.
Janet Malcolm no cree en este concepto de ética circunstancial, y así lo demuestra al criticar duramente la postura de McGinnis. Según la autora, el nuevo periodismo y la non-fiction novel dependen de personajes extraordinarios, que se presentan en sí mismos como personajes literarios. Jeffrey McDonald, por su parte, no era uno de estos personajes extraordinarios, sino una persona sencilla con unas capacidades comunicativas limitadas y una historia sórdida cuanto menos cuestionable. Al no encontrar lo que buscaba, McGinnis prefirió no ceñirse a los hechos y engañar al condenado para obtener una historia rebuscada que sin embargo gustase a sus lectores.
A partir de este caso concreto, la autora invita a la reflexión sobre la relación entre autor y personaje, un mundo oscuro en el que si una de las dos partes pone todas sus cartas sobre la mesa se acaba la partida. Sin embargo, este hecho no es excusa para engañar a la persona y modificar la realidad al antojo del periodista, al fin y al cabo en ocasiones los hechos pueden y deben estropear una buena historia.
Marcos González Penín (B)
Add comment Junio 23, 2008
EL PERIODISMO CANALLA Y OTROS ARTÍCULOS. TOM WOLFE
Wolfe deixa claro que á hora de escribir sobre temas que levantan ampolas non ten parangón. A súa ironía e a súa forma de contar non deixan indiferente a ninguén e menos ás persoas contra as que arremete. Pero o que fai de Wolfe un mestre é o feito de que todas as súas ideas e críticas están solidamente argumentadas froito da súa grande formación e da súa certa tendencia filosófica.
O “dandy de branco” retrata os últimos corenta anos da situación social de América a través dos seus artigos con alento de crónica. Ademais, Wolfe atrévese con todo e fala tanto de temas científicos con estrita rigorosidade ata temas relacionados coa sexualidade botando man da súa finísima elegancia irónica.
A parte de todo isto, Wolfe forma parte da xeración que consolidou o ‘novo xornalismo’ unha nova maneira de contar que enganchou a milleiros de persoas grazas, en grande medida, a personaxes tan particulares e intelixentes como Tom Wolfe.
Mª Tania Alonso González
Junio 23, 2008
Egin investigación, otra forma de periodismo, Pepe Rei e Edurne Sanmartín
Neste livro relata-se o jeito de trabalhar e os distintos achados descubertos por este meio de comunicaçom vasco, assim como as trabas impostas para que certos descubrimentos vissem a luz. O feito de que este jornal, após oito anos de trabalho da sua equipa investigadora fosse fechado polo Tribunal Especial “Audiencia Nacional” diz muito da deriva da liberdade de expressom no Estado Espanhol.
Sem falsas pretensos cínicas por procurar aparentar “objectividade” este grupo de jornalistas entra a investigar temas de interesse social, explicando as suas relaçons coas fontes -por vezes quase cum tom narrativo, com fragmentos de entrevistas com algumhas delas-, o seu jeito de actuar: como vam enlaçando dados, seguindo pistas até nos terreos mais escuros e perigosos. É interesante ver também as respostas recebidas por parte de instituçons guvernamentais e judiciais ante a achega de informaçons mui comprometidas para o governo ou as “forças de seguridade”, relacionadas com tramas de corrupçom, tráfico de drogas e prostituiçom.
Mediante exhaustivos seguimentos de observaçom, de selecçom, desbotando pistas falsas, cotejando e certificando dados… O rigor jornalístico exprimido nesta obra é um exemplo, assim como o escrupuloso respeito à deontologia jornalística, moleste a quem moleste.
Charo López (grupo B)
Add comment Junio 23, 2008
COMO NOS VENDEN LA MOTO, Noam Chomsky e Ignacio Ramonet
Este pequeno livrinho explica dum jeito claro o ponto de vista dos dous autores, que se dividem a obra para expresar cadansua opiniom a respeito da manipulaçom dos meios de comunicaçom e a influença destes na sociedade. O poder dos meios é posto em qüestom alertando de como podem chegar a estar por riba dos que adoitamos considerar, e contribuíndo a lexitimar “as suas democracias”. Chomsky, fala do “paternalismo” dos dirigentes que pretendem gestionar todos os hábitos de vida e guiar coma a ovelhas à populaçom perdida e ignorante através da propaganda. Ramonet, pola sua banda, critica as forças dos grandes grupos empresariais que estám a estender o seu discurso ideológico cos meios como altofalantes. Sob a titulaçom de “Pensamento único e novos amos do mundo” argumenta a nova consideraçom da informaçom como un outro produto mercantil.
Ao meu ver, é interesante ter em conta estas opinions já que os meios podem (e de facto estám a faze-lo) introduzir-nos num presente constante, contribuíndo a perder a memória histórica –sem que se confunda com polémicas institucionais- e modificando o imaxinário colectivo das sociedades, inventando um novo: o do consumismo, o espectáculo e o individulismo. Desestruturando socialmente os povos e fazendo perder valores como a solidariedade e a justiça em favor de discursos dados (véjam-se a asunçom de valores ante medidas coma as tomadas polos governos europeus contra da inmigraçom, com tintes razistas e clasistas, os fundamentalismos religiosos –o papel da Igreja no Estado Espanhol-, o machismo permanente ou as dicotomias de bons e maus, nós- os bons- e os terroristas –malíssimos-, etc.)
Charo López Sánchez (grupo B)
Add comment Junio 23, 2008