LOS EJÉRCITOS DE LA NOCHE, Norman Mailer

Los ejércitos de la noche é unha das mais célebres obras de Norman Mailer. O tema deste ensaio é a marcha sobre o Pentágono en outubro de 1967 contra a Guerra de Vietnam. O conflito comezara en 1958 entre Vietnam do Sur e do Norte. Estados Unidos apoiou aos sudvietnamitas no seu afán por deter ó comunismo, xa que Vietnam do Norte xa caera baixo a influencia Soviética. Nun principio os medios e a sociedade Estadounidense apoiaron a intervención, pero logo houbo un cambio de actitude e a gran maioría do país foi contra o sistema. Isto provocou unha ouleada de movementos pacifistas e a expansión da filosofía e do movemento hippie. O libro de Mailer publicouse en 1968 e foi acollido cun gran éxito, galardoado co premio da Universidade de Long Island, o premio Nacional do Libro e o Pulitzer.

Los ejércitos de la noche, ten como subtitulo “A historia como novela, a novela como historia”, facendo referencia así á dobre intencionalidade do libro Na primeira parte o autor convértese en protagonista, describindo desde un punto de vista autobiográfico como nace e se desenvolve esta marcha. Mailer, aínda que se caracteriza por inundar os seus relatos de detalles, moitas veces cae en repeticións que fan que a narración sexa lenta e algo aburrida. O escritor narra a súa experiencia na marcha sobre o pentágono, explicándolles os lectores, non só o papel que tivo senón tamén criticando tanto á sociedade Norteamericana como ós gobernantes e a prensa: “Los periodistas deformaban las acciones de uno, y eso ya es bastante doloroso, pero mutilaban y destrozaban y alteraban y quebraban las palabras y frases que uno pronunciaba. Hasta un buen autor parecía siempre, en letra impresa, un idiota sobrecargado”. Na segunda parte do libro, explícanse as causas e razóns que lograron mobilizar a persoas tan diferentes uníndose co obxectivo común de acabar coa guerra de Vietnam: “Un ejercito de ciudadanos de ambos sexos, todas las edades, los hippies, empresarios, soldados” O relato nesta segunda parte é aínda mais lento. Mailer xa non é protagonista senón un observador caendo nunha mera descrición dos feitos.

Aínda que o relato se fai lento e pesado, o libro axuda a entender desde dentro o pensamento dos participantes das marchas pacíficas e do feito histórico en si. Hai que ter en conta que o libro está contado non desde a óptica dun xornalista se non dun participante destas manifestacións. Todo isto contado sen esquecer as clásicas alusións de Mailer ó sexo e ó alcol ademais dos típicos recurso do autor como o uso do humor negro e a ironía.

López Oseira Verónica.

Reseña mes de xuño

DESPACHOS DE GUERRA, Michael Herr

La chaqueta metálica, guión de Michael Herr

Considerado un dos mellores traballos de xornalismo, Despachos de Guerra, mostra unha realidade que vai mais alá de contar a labor dun corresponsal nun conflicto bélico. Os despachos de Herr son as crónicas dunha guerra real, dunha guerra cruenta e longa como o foi a guerra de Vietnam (1958-1975). Michael Herr, enviado especial da revista Esquire, conseguíu mostrar a realidade dunha guerra na que moitos dos marines estadounidenses non crían e na que se xogaban a vida mentres os políticos manexaban os seus pasos dende o seus cómodos sillóns.

O libro é un perfecto manual do que sucede ao redor dunha guerra, das distintas clases de xornalistas que acoden a cubrila, e das dúbidas que surxen, sopesando sempre o risco ao que se expón por realizar unha reportaxe ou enviar unha noticia á redacción.

Cando lees este libro daste conta do que ten que facer un xornalista de guerra ou mesmo na rúa ante situacións de certa perigosidade, por ofrecer a información que pide a sociedade ou o xefe de redacción.

Informar da guerra, con todo, require unha certa valentía e seguridade nun mesmo, non só para evitar perder a vida, senón para non converterse nun mero portavoz a favor do bando do medio que te envía. A liberdade que Herr tiña para moverse pola fronte non é posible hoxe en día en guerras nas que está todo planificado, os militares e políticos decíden que noticia será publicada polos medios desprazados ao lugar. Isto ocorre así dende a guerra de Vietnam, na que os xornalistas enviados por Estados Unidos informaron e destaparon mais do que o goberno deste país quería. Coa liberdade de movemento que había nesta época os xornalistas que así o decidiron, como Herr, informaron abertamente do que estaba sucedendo realmente, batallas, mortes, asasinatos e masacres que desacreditarían a optimista propaganda que se difundía desde Washington.

Desde está guerra a situación mudou moito xa que o goberno estadounidense levou a cabo o coñecido peche de fronteiras, dominando a información e ós informantes nos campos de batalla.

É seguro que haberá máis guerras e con toda seguridade haberá máis xornalistas que morran nelas situándose nesa liña tan complexa que marca o teu desexo e obrigación de informar co perigo e as trabas que se atopan en cada recuncho. Pero desgraciadamente, haberá moitos máis xornalistas que collan algún arma para tomar partido, aínda que esta arma teña a inocente aparencia dunhas cantas palabras impresas.

López Oseira Verónica

El año que trafiqué con mujeres.-Antonio Salas.

 

                 

  Bajo el pseudónimo de Antonio Salas se esconde un  periodista arriesgado, entregado, camaleónico. Un periodista capaz de hacerse pasar por un comprador de “mercancía humana” y desentrañar las coordenadas que aún permanecen ocultas en el mundo de la prostitución.

   “Siento vértigo, asco, impotencia, rabia, frustración. Por un momento, se me va la cabeza y le deseo a Loveth todas las enfermedades venéreas existentes para que al menos pueda contagiar a los hijos de puta capaces de acostarse con una niña de dieciséis años por 30 euros en la Casa de Campo y disfrutar así de una sutil forma de venganza (…)”

     El año que trafiqué con mujeres, muestra una España conservadora de “viejas tradiciones” en cuanto a la trata de mujeres. Trata, que no es trata sino más bien, maltrato. Sigue habiendo cientos de miles de mujeres compradas, secuestradas, vendidas, insertadas en prostíbulos, colocadas cual jarrones de porcelana, frágil, en las calles… en cada esquina. Contra ellas se utiliza la poderosa arma del terror, del chantaje… Violencia y hasta vudú que las hacen temer por su vida y la de los suyos y dejarse arrastrar al oscuro mundo del “tráfico de cuerpos”.

    Antonio Salas desenmascara este submundo en el que están inmersos hasta los más altos cargos del panorama nacional español, con sus nombres y sus apellidos. También, famosas presentadoras, modelos, actrices… Una narración llena de crudeza que provoca la aceleración del pulso por momentos y esos sudores fríos de impotencia que pueden llegar a mojar alguna que otra de las casi 500 páginas que componen este fantástico reportaje.

Lidia Bao Martínez.

MALA VIDA. Historias de atracadores y asesinos. Carles Quílez

O xornalista e escritor Carles Quílez preséntanos nesta obra a traxectoria de varios atracadores e asasinos –entre eles Manuel Carrasco Montesinos e Germán Delgado, moi coñecidos no panorama español- coa colaboración dunha fonte de primeira man: Enrique Esteban García, ex atracador de bancos. Creo que esta eleción foi un gran acerto para o xornalista, posto que seguramente son moi pocas as persoas que nos poden explicar tan ben coma Esteban García como se vive desde dentro a posta en práctica dun atraco.

Ó lado dos asasinos e atracadores aparecen tamén policías de dubidosa profesionalidade. Todos estes personaxes e historias afectan persoalmente ó autor da obra. O contacto directo que o xornalista mantén con diferentes protagonistas dos seus relatos inicia unha relación persoal entre entrevistador e entrevistados, e iso pódese percibir en moitos momentos da súa narración. Quílez podería limitarse a explicar as historias dos atracadores e asasinos sen deixar ver como lle inflúe a relación persoal que mantén con eles, pero non quere esconder isto. E penso que foi tamén este un punto ó seu favor, xa que, lonxe de facer que a obra comece a afastarse do carácter propio dunha crónica negra, o que fai é enriquecela dándolle un punto de vista máis subxectivo pero que non perde en ningún momento a veracidade tan característica de obras deste tipo.

Despois de ler unha peza coma esta non podo menos que reflexionar sobre o futuro da crónica negra e sinalar que me parece unha mágoa que o tratamento televisivo que se lle ten dado –e que continúa dándoselle- a este xénero o esté a degradar como o está facendo.

Marta Rial Alvite